Dil: Türkçe

Saytdan Axtar

Pakistan İç siyasetine Girizgah- Tarihi süreç ve Siyasi Partiler

2014/09/02 08:53

	Pakistan İç siyasetine Girizgah- Tarihi süreç ve Siyasi Partiler
1930’ların başında Muhammed İkbal tarafından ortaya atılan Müslüman bir ülkenin kurulma düşüncesi belki de Pakistan’ın kurulmasına yönelik atılan ilk ciddi adımdır. Bu düşünceye paralel olarak Muhammed Ali Cinnah’ın İki Millet Teorisiyle Hindularla -Müslümanların iyi ayrı millet sayılmaları gerektiğini bu yüzden ayrı bir devlet kurulması gerektiğini ortaya atmıştır. Yıllar 1947’yi gösterdiğinde İngilizlerin Hindistan’dan çekilmesiyle hayali kurulan devlet kurulmuştur. Yıllar 1971’i gösterdiğinde Batı ve Doğu Pakistan olarak adlandırılan bölgeler iç çatışmalar neticesinde birbirinden ayrılmış ve Doğu Pakistan (Bangladeş Devleti) Bağımsızlığını kazanmıştır. Orta Doğu, Orta Asya ve Güney Asya’nın kesişme noktalarında yer alan Pakistan’ın stratejik olarak önemli bir noktada yer almaktadır. Afganistanla El Kaide, Taliban sorunu, Hindistan’la yaşadığı Keşmir sorunu yer yer bu bölgede tansiyonu yükseltmektedir. Bu makalede Pakistan iç siyasetine genel bir bilgilendirme yaparak, Taliban, El kaide ve Türkiye dış politikasında Pakistan’ın yerini yazamaya çalışacağım   Pakistan 4 eyaletten(Pencap, Sind, Hayber Paktunya, Belucistan) 3 özerk bölgeden (Gilgit-Batistan, Özgür Keşmir, Kabileler Bölgesi) oluşmaktadır. “Ülkede dört eyaletin yanısıra, Afganistan sınırında bulunan 7 İdari Birimden müteşekkil Aşiretler Bölgesi ile Pakistan kontrolü altında bulunmakla birlikte ihtilaflı konumda olan “Azad Jammu Keşmir” ve “Gilgit-Baltistan” toprakları yer almaktadır.” (1) 65 yıllık tarihinde 34 yıl askeri rejim, 11 teknokrat, 20 yıl sivil iktidar tarafından yönetilen ülke istikrarsızlığı derinden yaşamıştır. Tarihinde yıllarca demokrasi savaşı veren ülke başkanlık, yarı başkanlık, parlamenter sistem arasında mekik dokumuş nihayet 2010 yılında parlamenter sistemine dönmüştür. “Pakistan, değişken, canlı ve dinamik bir iç siyasi gündeme sahiptir. Farklı görüş ve beklentileri temsil eden çok sayıda siyasi partinin rol aldığı iç siyaset arenasında daima dinamik bir tartışma ortamı bulunmakta, icraatın seçimle işbaşına gelen ve millet iradesini temsil eden meşru temsilciler tarafından yapılmasına önem verilmektedir “ (2) Pakistan parlamenter sisteminde Cumhurbaşkanı (PPP Eş Başkanı-Asıf Ali Zerdari) yetkileri sembolik hale getirilmiş Başbakan (PML-N Başkanı Nevaz Şerif) ülke yönetiminde etkin hale getirilmiştir.   Pakistan’ın eyalet sisteminde, eyaletlerin her birinin kendi meclisi, hükümeti, başbakanı vardır ayrıca Ülke Babakan’ının atadığı valilerde mevcuttur. Pakistan’ın en güçlü eyaleti pencap eyaletidir toplam nüfusun %56’sı toplam üretimin % 62’sine tek başın sahiptir.  Siyasi olarak Pakistan Müslüman Birliği- Navaz’a (PML-N) yakın olan eyalet, PML-N’nin siyası hayatını devamını sağlayan en büyük etkendir. PML Ali Cinnah liderliğinde kurulan parti 1993 yılında Navaz Şerif PML’den ayrılalarak PML-N’yi kurmuştur. Şerih ailesinin egemen olduğu parti Serbest Pazar ekonomisini ve özel sektör sanayileşmesine önem  vermektedir.   Pakistan’ın en köklü partisi olan Pakistan Halk Partisi (PPP) kurulduğu günden bu yana ülkenin en önemli siyasi aktörlerinden biri olmuştur. İslami sosyalizm politikasını savunma düşüncesiyle kurulan parti iktidar olduğu süreçte bu düşünceye yönelik bir politika izlememiştir ayrıca PPP Sosyalist Enternasyonal’in de üyesidir. PPP Pakistan’ın ikinci en büyük eyalet olan Sind kırsalında çok güçlüdür. PPP’yı Pakistan’da Butto ailesinin partisi olarak tanımlanabilir. 1967 yılında ilk başkanlığı Zülfikar Ali Butto tarafından yürütülen parti, 1988 yılında Benazir Butto ardından 2007 yılında Bilavil Butto başkanlık koltuğuna geçmiştir.   Geçtiğimiz aylarda yapılan genel seçimlerde Pakistan tarihinin en kritik dönemeçlerinden birini yaşadı lakin darbelerin geleneksel hale geldiği bir ülke de  İlk kez seçilmiş bir hükümet görev süresinin sonuna kadar iktidarda kalmayı başardı Daha önce seçilen bütün hükümetler ya askeri bir darbe ile ya da cumhurbaşkanı tarafından görevinden alınmış, seçilmiş bir hükümet beş yıllık iktidar dönemini tamamlamayı başaramamıştı. Yapılan seçimlerde Navaz Şerif liderliğindeki PML-N partisi birinci çıktı. Demokrasi bir daha darbelerle kesintiye uğrar mı  bunu demokrasinin gücü ve hükümetlerinin duruşu ortaya koyacaktır.   Bir sonraki yazımda El Kaide ve Taliban konularını işleyeceğim.



ŞƏRH YAZ



DİGƏR XƏBƏRLƏR
babashov.info

ÇOX OXUNANLAR